Yabancılar Hukuku
Avukat Sinan Uyusun, yabancılar hukukunu; ikamet ve çalışma izinleri, vatandaşlık başvuruları,
sınır dışı (deport) ve giriş yasağı kararları, aile birleşimi ve uluslararası koruma süreçleri çerçevesinde
genel bilgilendirme amaçlı ele alır. Mevzuat sık değişebildiği için her başvuru, güncel düzenlemeler ve
somut olayın özellikleriyle birlikte ayrıca değerlendirilmelidir.
Genel Çerçeve
Yabancılar hukuku; Türkiye’de kısa veya uzun süreli kalış, çalışma, eğitim, aile hayatı,
yatırım ve uluslararası koruma gibi nedenlerle bulunan yabancıların hukuki statüsünü düzenler.
İkamet süresi, giriş–çıkış kayıtları, pasaport türü, vize durumu ve idari işlemler,
başvurunun değerlendirilmesinde önem taşır. Aynı durum, her ülke vatandaşı ve her başvuru türü için
farklı sonuçlar doğurabilir.
İkamet İzinleri
Kısa dönem, öğrenci, aile, uzun dönem ve insani ikamet gibi farklı ikamet türleri bulunmaktadır.
Başvuru formları, randevu sistemi, adres bildirimi, gelir–konaklama belgeleri ve sağlık sigortası,
süreçte talep edilen belgeler arasında yer alabilir. Uzatma başvurularında; önceki ikamet durumu,
kesintisiz kalış süresi ve idarenin değerlendirmesi birlikte ele alınır. Sürelere uyulmaması veya şartların
ortadan kalkması, idari işlem ve yaptırımlara yol açabilir.
Çalışma İzinleri
Yabancıların Türkiye’de çalışabilmesi kural olarak çalışma izni alınmasına bağlıdır.
Başvuru; işveren ve yabancı yönünden farklı yükümlülükler içerir. Meslek branşı, şirket sermayesi,
istihdam edilecek yabancı sayısı, SGK ve vergi kayıtları gibi unsurlar değerlendirmede dikkate alınabilir.
Süreli, süresiz ve bağımsız çalışma izinleri ile çalışma izni yerine geçen ikamet türleri,
güncel mevzuat çerçevesinde belirlenir.
Vatandaşlık Başvuruları
Vatandaşlık; genel başvuru, evlilik yoluyla vatandaşlık,
yatırım yoluyla vatandaşlık gibi farklı başlıklar altında incelenir.
Türkiye’de yasal ve kesintisiz ikamet, kamu düzeni–güvenliği yönünden değerlendirme,
ekonomik ve sosyal uyum gibi kriterler önemlidir. Başvuru dosyasında kullanılan belgelerin
doğruluğu ve resmî nitelikleri, sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından kritik önemdedir.
Sınır Dışı (Deport) ve Giriş Yasağı
Sınır dışı etme kararları ve ülkeye giriş yasakları; kamu düzeni,
kamu güvenliği, kamu sağlığı veya mevzuatta öngörülen diğer sebeplerle verilebilir.
Kararın tebliği, idari gözetim, geri gönderme merkezinde kalış ve itiraz–dava süreleri,
dosya özelinde titizlikle takip edilmelidir. Bazı hâllerde idari gözetim yerine alternatif yükümlülükler
gündeme gelebilir. Hukuki denetim, ilgili kanun ve yargı yolu çerçevesinde yapılır.
Aile Birleşimi ve Aile İkameti
Türk vatandaşı veya Türkiye’de yasal olarak bulunan yabancı ile aile hayatını sürdürmek isteyen kişiler,
koşulları sağlıyorsa aile ikamet izni için başvurabilir.
Gelir durumu, konut şartları, sağlık sigortası, evlilik ve çocuklara ilişkin belgeler,
aile birleşimi değerlendirmesinde rol oynar. Evliliğin gerçekliği ve aile bağlarının devamı,
idare tarafından ayrıca incelenebilir.
Uluslararası Koruma ve İltica Süreçleri
Savaş, yaygın şiddet, zulüm veya ciddi hak ihlali riski iddiasıyla Türkiye’ye gelen kişiler,
ilgili mevzuat kapsamında uluslararası koruma başvurusunda bulunabilir.
Başvuru beyanları, ülke bilgileri, delil ve belgeler, mülakat ve idari değerlendirme ile birlikte ele alınır.
Dosyanın niteliğine göre idari itiraz ve yargısal denetim yolları gündeme gelebilir.
Uygulama Notları ve Deliller
Yabancılar hukukunda; pasaport ve seyahat belgeleri, giriş–çıkış kayıtları, adres ve nüfus kayıtları,
eğitim–iş–aile ilişkilerini gösteren dokümanlar, cezai ve idari sicil kayıtları, yazışmalar ve
idari kararlar bir arada değerlendirilir. Başvuruların ve itirazların, süreler içinde
ve güncel mevzuata uygun şekilde yapılması önemlidir. Bu sayfadaki bilgiler,
yalnızca genel çerçeve sunar; her dosya kendi koşullarında analiz edilmelidir.
Bilgilendirme Notu: Bu metin hukuki görüş veya taahhüt niteliği taşımaz. Mevzuat, zaman içinde
değişebildiğinden, somut durumunuz için güncel düzenlemeler dikkate alınarak
Avukat Sinan Uyusun ile dosya özelinde değerlendirme yapmanız önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İkamet izni başvurusunda hangi belgeler istenebilir?
İkamet türüne göre değişmekle birlikte; pasaport, biyometrik fotoğraf, adres ve gelir belgeleri,
sağlık sigortası ve kalış amacını destekleyen dokümanlar talep edilebilir. Güncel liste,
idarenin düzenlemelerine göre belirlenir.
Çalışma izni olmadan çalışmanın sonuçları nelerdir?
Çalışma izni olmaksızın çalışmak; idari yaptırımlar, para cezaları ve ikamet/çalışma statüsünün
olumsuz etkilenmesine yol açabilir. Detaylar, mevzuat ve dosyanın özelliklerine göre değişir.
Vatandaşlık başvurusu reddedilirse ne yapılabilir?
Ret gerekçesi ve başvuru türüne göre idari başvuru veya yargı yolu imkânı bulunabilir.
Süre ve usul kuralları, ilgili düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Sınır dışı kararına karşı hangi süre içinde itiraz edilebilir?
Süreler kanunda öngörülmüştür ve kararın niteliğine göre değişebilir. Tebliğ tarihi,
süre hesabında önemlidir; somut dosya üzerinden değerlendirme yapmak gerekir.
Bu sayfadaki bilgiler başvurum için yeterli mi?
Hayır. Metin yalnızca genel bir çerçeve sunar. Somut durumunuzu değerlendirmek için
bireysel hukuki görüş alınması gerekir.
